Capex-normalisatie

Definitie

Veel KMO-eigenaars stellen capex uit in de jaren vóór een verkoop om EBITDA artificieel hoog te houden. Andere bedrijven hebben juist net flink geïnvesteerd en zien de capex tijdelijk piekend. Voor M&A is geen van beide signalen accuraat: wat een koper wil weten is de "normalised maintenance capex": het bedrag dat een nieuwe eigenaar elk jaar zal moeten investeren om de cashflow op peil te houden.

De oefening: bekijk de capex over 5-7 jaar, classificeer per investering in (a) onderhoud, (b) uitbreiding, en (c) éénmalig. Het meerjaarlijks gemiddelde van categorie (a) is uw maintenance capex. Bij activa-zware sectoren (productie, transport, logistiek) wordt EBITDA dan vaak vervangen door EBITDA-capex of EBIT als waarderingsmaatstaf: geeft een eerlijker beeld van vrije cashflow.

Uitgewerkt voorbeeld

Een Genkse transportfirma heeft 5-jaar gemiddelde capex van €180k. Onderzoek toont: €130k gemiddeld voor vlootvervanging (maintenance), €40k voor uitbreiding nieuwe routes, €10k voor éénmalige IT-upgrade. Normalised maintenance capex = €130k. EBITDA €420k - capex €130k = €290k vrije cashflow. Koper waardeert op EBITDA-capex bij sectormultiple ~4x = €1.16m i.p.v. naïef EBITDA × 4x = €1.68m. Verschil = €520k.

Wanneer dit telt

Vooral in productie, transport, distributie, vastgoed-zware diensten: sectoren waar capex 5-15% van omzet is. Verwaarloos niet: in software- en zuivere dienstenbedrijven is de impact klein, maar fout in andere sectoren kost u 10-30% van de waarde.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen maintenance capex en groei-capex?

Maintenance capex houdt de bestaande operatie op peil (vlootvervanging, machine-onderhoud). Groei-capex breidt de capaciteit uit (nieuwe machine, extra vestiging). M&A-koper neutraliseert groei-capex; alleen maintenance capex is een terugkerende kost.

Hoeveel jaren capex moet ik analyseren?

5 jaar is standaard, 7 jaar beter bij sectoren met lange asset-cycles (transport, vastgoed). Korter dan 5 jaar mist seizoenseffecten of investeringscycli.

Wanneer gebruik ik EBITDA-capex i.p.v. gewone EBITDA?

Bij asset-zware sectoren waar capex 5%+ van omzet is. Voor SaaS/dienstenbedrijven (<2% van omzet) blijft EBITDA bruikbaar. Vermijd dubbel-tellen: kies één methode en hou hem consistent door het hele dossier.